enquetefoto

Donderslag bij heldere hemel

Geplaatst door:
Het hele jaar is er geen vuiltje aan de lucht. Jouw werk is uitdagend en afwisselend, de werktijden zijn flexibel, de lijntjes kort en je dacht beste maatjes met je baas te zijn toen hij je meenam naar de TT van Assen. Niemand kwam naar je toe met ‘puntjes’ waar je op moest letten of de mededeling dat je je op glad ijs bevindt. Met een rugzak vol vertrouwen en een uitgestoken hand, in afwachting van een loonsverhoging, zak je tijdens het beoordelingsgesprek dan toch door het ijs. Herkenbaar? Je bent niet de enige, zo blijkt een onderzoek van de Nationale Vacaturebank 
Een kwart van de medewerkers zoekt een nieuwe baan na een beoordelingsgesprek

Een kwart van de medewerkers zoekt een nieuwe baan na een beoordelingsgesprek

Een onverwachte wending

De Nationale Vacaturebank hield een enquête onder 1.000 respondenten uit verschillende vakgebieden. Twee derde daarvan gaf aan dat hun beoordelingsgesprek anders verliep dan verwacht. Een kwart besloot zelfs de zoektocht naar een nieuwe baan in te zetten, naar aanleiding van het teleurstellende gesprek.

Die teleurstelling ontstaat onder meer door de hoop op een loonsverhoging. Zo sprak 70% de verwachting uit met beter gevulde zakken naar buiten te komen, terwijl de baas slechts in 28% van de gevallen in de buidel tast. Bovendien verwacht een deel van medewerkers dat het gesprek eerder de vorm van een theekransje aanneemt dan iets met stoelpoten en een zaag. Zo beschreef de helft hun beoordelaar als ‘kritischer dan normaal’ of zelfs ‘extreem onaardig’. De brave werknemer komt dus vaak bedrogen uit, hoe is dat toch mogelijk?

 Zo voer je een beoordelingsgesprek NIET:

Salomonsoordeel

Volgens Wim van Dam, schrijver van het boek Motiverende functionerings- en beoordelingsgesprekken, is het niet zo vreemd dat je als medewerker

Er zijn heel veel verdedigingsreacties die mensen hebben op psychologisch slecht nieuws en op zich is dat gezond, dat je dingen wegdrukt die slecht zijn voor je zelfbeeld.” – Wim van Dam

Voor een verrassing komt te staan: ‘De medewerker verwacht een gesprek waarin feedback wordt gegeven, maar je hebt snel het idee dat je een onderhandelingsgesprek voert’. Het advies van Van Dam voor leidinggevenden: communiceer rustig, concreet, vermijd het gebruik van cijfers en voer door het jaar heen meerdere evaluatiegesprekken in plaats van één salomonsoordeel rond Nieuwjaar. Daar zou ik graag aan toevoegen dat, wanneer je geen tijd wilt maken voor meerdere gesprekjes, je die ene in ieder geval niet vergeet! Een derde van de respondenten had namelijk begin februari nog niet eens een gesprek gehad. Beter iéts dan niets, lijkt mij.

Veelvoorkomende beoordelingsfouten

  • Het halo-effect: de leidinggevende ziet door één fantastische eigenschap van de medewerker geen tekortkomingen
  • Het hoorntjeseffect: de leidinggevende haalt ‘oude koeien uit de sloot’ en komt terug op een fout van de medewerker, terwijl hij/zij zich uitstekende heeft hersteld in de rest van het jaar.
  • Algemeen toegepaste soepelheid: de neiging hoge scores te geven. Een slechte teamprestatie zegt immers iets over jouw kwaliteiten als leidinggevende
  • Algemeen toegepaste strengheid: de neiging lage scores te geven. Bijvoorbeeld omdat je als leidinggevende zelf een slechte beoordeling hebt gehad.
  • Centralisatiefout: de neiging iedereen in het midden te laten scoren, omdat de Gauss-curve tevoorschijn moet komen.

Bron: Wim van Dam, Motiverende functionerings- en beoordelingsgesprekken. Spectrum.

De bal ligt bij jou

Aan jou als medewerker zou ik de tip mee willen geven om zélf meerdere evaluatiemomentjes per jaar te initiëren. Wanneer je vaker feedback ontvangt, zul je in staat zijn sneller en gerichter bij te sturen, bij te leren en fouten te voorkomen in plaats van deze met het mes op de keel te verantwoorden. Daarbij is het natuurlijk meegenomen dat je op die manier laat zien dat je bereid bent om te blijven leren. Zo zul jij je bij de volgende zoektocht naar een baan kunnen herkennen in vacatureclichés (link) als het hebben van een ‘gemotiveerde werkhouding’ en ‘je ziet werk liggen en pakt dit op’. Máár jij hoeft natuurlijk geen vacatures meer te bekijken, want bij het beoordelingsgesprek strijk jij wél die loonsverhoging op!

Ter afsluiting tips voor jou als medewerker:
  • Bepaal vooraf voor jezelf wat je wilt bespreken/benoemen
  • Vraag om voorbeelden als de uitleg van je werkgever niet duidelijk is
  • Leg afspraken vast
  • Bekijk vorige beoordelings- en functioneringsgesprekken nog eens
  • Protesteer als je het niet eens bent met je beoordeling en vraag of je commentaar vastgelegd wordt in je personeelsdossier. Je kunt altijd tekenen voor gezien, maar niet voor akkoord
  • Keer op keer de deksel op je neus gekregen? Vraag jezelf af of dit het soort werkgever is waar je voor wilt werken

Geschreven door: Jasper de Vries 
@JapserdV

 Bronnen:

Laat een reactie achter